Sirke (şarap sirkesi) helal midir?

Aus HalalWiki
Wechseln zu: Navigation, Suche

Sirke elde etmek için doğal alkol içeren üzüm, elma, hurma ve diğer meyveler kullanılmaktadır. Bu alkol sirke bakterileri tarafından ve oksijen yardımıyla mayalanarak asetik asite dönüştürülür. Bu aşamada %1'i alkol %1'i sirkeye dönüşmektedir, yani ne kadar alkol bulunuyorsa , elde edilen sirkede de hemen hemen aynı miktarda asetik asit oluşuyor. Bununla birlikte az bir miktar alkol, tamamen mayalanmadığı için sirkede kalır. Normalde sirke üretiminde ayrıyetten alkol ilave edilmez, edildiği takdirde ise bunun içerikte belirtilmesi zorunludur.


Sirke helal midir?

Meyvelerden, oksijenli ortamda sirke bakterileri ile elde edilen sirkenin helalliği üzerinde bütün fakihler müttefiktirler (görüş birliği bulunmaktadır). Haram kılınan şarabın, bekleyerek sirkeye dönüşmesi halinde bunun da helal olduğu hakkında alimler ittifak etmişlerdir. [1] Haram kılınan şarabın, kendi kendine bekleyerek sirkeye dönüşmesi hakkında da fakihler ittifak etmişlerdir.

Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurmustur: "Sirke ne güzel katıktır" (Müslim, Sahih, Esribe 164-169)


Şaraptan elde edilen sirke helal midir?

Şarabın insan müdahalesiyle sirkeye dönüştürülmesinin hükmü ve bu sirkenin tüketilmesinin caiz olup olmadığı hususunda dört mezhebin arasında ihtilaf bulunmaktadır. Bu fikir ayrılığı farklı üretim metodlarından kaynaklanmaktadır.


Hanefi mezhebi

Şaraptan sirke elde etmek ve bunu tüketmek caizdir. Bu sirke helal ve temizdir.

Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur: "En iyi sirkeniz, şaraptan yaptığınız sirkedir." (Beyhaki, es-Sünenü'l-kübrâ, VI, 38 (11534))


Maliki mezhebi

Bu konu hakkında İmami Maliki'nin üç farklı görüşü nakledilmiştir:
1- Şaraptan sirke yapmak haramdır ama elde edilen sirke temiz ve helal olur.
2- Şaraptan sirke yapmak haram olduğu gibi, elde edilen sirke de temiz değildir.
3- Şarabı sirkeleştirmek helal olduğu gibi, şaraptan yapılan sirke de temizdir. Bu üç görüş arasında, birincisinin daha sahih olduğu ifade edilmiştir.

Enes b. Malik (radiyallahu anh)'den rivayet edildiğine göre, Ebû Talha, Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem)'e yetimlere miras olarak kalmış elinde bulunan bir miktar şarabı ne yapacağını sorduğunda Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) "Onu dök!" cevabını vermiştir. Ebû Talha, "Onu sirke de yapmayayım mı?" diye sorunca, Hz. Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), "Hayır!" cevabını vermiştir. (Müslim; Tirmizi, Buyû 58)


Hanbeli mezhebi

İnsan müdahalesiyle şaraptan yapılan sirke temiz değildir. Güneşten gölgeye veya gölgeden güneşe taşınan şarabın sirkeye dönüşmesi halinde temiz olup olmayacağı hususunda Ahmed b. Hanbel'den iki görüş nakledilmiştir:
1- Şaraptan sirke yapan kişinin niyeti onu sirke yapmak değilse temiz olur.
2- Bu sirke temiz olmaz, çünkü bu tıpkı şarabın içine bir şeyler koyarak sirke yapmak gibidir (bkz: şafii mezhebi)

Enes b. Malik (radiyallahu anh)'den rivayet edildiğine göre, Allah Resulü'ne (sallallahu aleyhi ve sellem) şaraptan sirke yapılıp yapılmayacağı sorulduğunda, Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem), "Hayır" cevabını vermiştir. (Müslim, Esribe 11)


Şafii mezhebi

Şarabin içine ekmek, maya, sirke ve tuz gibi maddeler atarak elde edilen sirke necis sayılır, çünkü içine atılan maddeler necis hâle geleceğinden, oluşan sirkeyi de necis yapar. Şarabın bir yerden başka bir yere nakledilerek oluşan sirke hakkında Şafiilerden iki görüş nakledilmiştir:
1- Bu sirke temiz sayılır çünkü onu necis hale getiren bir madde yoktur ve sarhoşluk vasfı kaybolmuştur.
2- Elde edilen sirke temiz ve helal olmaz, çünkü böyle bir muamele, helal olan bir şeyi vaktinden önce elde etmeye çalışıldığı için mahzurludur (Nevevi, , el-Mecmu', II, 575-577)


Rivayet edildigine göre Hz. Ömer (radiyallahu anh) şöyle demiştir: "İnsan müsahalesiyle sirkeleştirilmiş bir şaraptan yapılan sirke helal değildir. Fakat şarabı sirkeye dönüştüren Cenâb-ı Hak olursa (yani şarap kendiliğinden sirkeye dönüşürse) o takdirde bu helal olur." (Beyhaki, es-Sünenü'l-kübrâ, VI, 37 (11532))


Referanslar

  1. Vehbe Zühaylil, el-Fikhu'l-Islamî ve edilletuhû, III, 541


Kaynaklar